Glavna stranica
Dobro došli na Wikipediju,
Istaknuti članak
Poster filma
Vargtimmen (srpskohrvatski: Vučje doba) je švedski crno-beli igrani film snimljen 1968. godine u režiji Ingmara Bergmana. Žanr je mešavina psihološke drame i horora. Glavni junak, slikar (Max von Sydow) se zajedno sa svojom trudnom suprugom (Liv Ullmann) povlači u provinciju gde počinju da ga proganjaju zastrašujuće vizije.
Vargtimmen se za Bergmana isticao neobičnom upotrebom nadrealističnih motiva, ali i mešanjem sa cinema verita tehnikama, što je uključivalo scene u kojima on sam režira film i razgovara sa glumcima. Bergman je kasnije objasnio da je tema na kojoj je radio (za koju mnogi kritičari veruju da predstavlja neku vrstu autobiografske alegorije) bila „previše lična“, pa je morao veštački da stvori barijeru između nje i publike.
Teme uključuju ludilo, posebno ono koje doživljava umetnik, seksualnost i veze, prenete u nadrealnom stilu i sa elementima folklora. Analitičari su pronašli aluzije na legende o vampirima i vukodlacima. Autori su delo povezali i sa Bergmanovim životom i njegovim odnosom sa Liv Ullmann; Bergman je rekao da je doživljavao svoj „vučiji čas“ kada je osmislio priču.
Jeste li znali...
- ... da će se Mliječni put sudariti s Andromedom za oko 4 milijarde godina?
- ... da na Antarktiku ima više od 70 jezera koja leže hiljadama metara ispod leda?
- ... da je ljubičasta boja relativno rijetka u prirodi?
- ... da se 22. aprila obilježava Dan planete Zemlje?
- ... da kraljica termita dnevno položi 30.000 jaja?
- ... da meduze postoje najmanje 500 miliona godina?
- ... da je Zemlja jedina poznata planeta s vodom u tečnom agregatnom stanju na svojoj površini?
- ... da je riječ cigara španskog porijekla i znači cvrčak?
Aktualni događaji
Carski pingvini
- 12. aprila – Oporbena stranka Tisza, koju predvodi Péter Magyar, uvjerljivo pobijedila na parlamentarnim izborima u Mađarskoj, osvojivši dvotrećinsku većinu u Narodnoj skupštini i dokinuvši 16 godina vladavine Viktora Orbána.
- 9. aprila – Međunarodna unija za očuvanje prirode (IUCN) preklasificirala carskog pingvina (na slici) iz "gotovo ugrožene" u "ugroženu" vrstu zbog posljedica klimatskih promjena.
- 8. aprila – DINUM (francuski: Direction interministérielle du numérique), odjel francuskog Ministarstva za transformaciju i javnu upravu, objavila je da će Francuska u svojim javnim uredima napustiti uporabu operacijskog sustava Microsoft Windows u korist Linuxa.
- 1. aprila – NASA lansirala Artemis II, prvu misiju preleta Mjeseca (i prvu koja napušta nisku Zemljinu orbitu) s ljudskom posadom od 1972. godine.
- 19. marta – U matematici, Gerd Faltings dobio Abelovu nagradu za svoj rad u aritmetičkoj geometriji.
- Europski glavni gradovi kulture za 2026. godinu su Trenčín i Oulu. (godišnji događaj)
Na današnji dan
- 1671. – Po naređenju cara Leopolda I, u Bečkom Novom Mjestu zbog urote pogubljeni hrvatski plemići Petar Zrinski i Fran Krsto Frankopan.
- 1777. – U Braunschweigu se rodio Carl Friedrich Gauss, jedan od najznačajnijih matematičara i fizičara u historiji.
- 1803. – Sjedinjene Države potpisale sporazum s Francuskom o kupovini francuske Louisiane, teritorija koji se danas proteže kroz 15 američkih i 2 kanadske savezne države.
- 1938. – U američkim kinima premijerno prikazan kratkometražni animirani film Porky's Hare Hunt, u kojem se pojavio Happy Rabbit, najranija verzija popularnog Bugsa Bunnyja.
- 1945. – Suočen s ulaskom Crvene armije u Berlin i porazom u Drugom svjetskom ratu, nacistički diktator Adolf Hitler (na slici) počinio suicid u svom berlinskom bunkeru.
Ostali događaji: 29. aprila · 30. aprila · 1. maja
Slika sedmice
Rodio se 1879. godine u Švajcarskoj, otac mu je bio učitelj muzike a majka švajcarska pevačica. Detinjstvo je proveo u Švajcarskoj, a pošto je po ocu dobio nemačko državljanstvo, odselio se posle mature 1898. u Minhen. Posle dvoumljenja između muzike (bio je izvanredan i talentovan violinista), literature i likovne umetnosti, ipak se opredelio za slikarstvo. Prvo je studirao grafiku na privatnoj školi Henrika Knira i u to doba sticao ne samo umetnička već i seksualna iskustva. Iz jedne takve kratkotrajne veze rodio mu se sin koji je posle nekoliko nedelja umro.
U oktobru 1900. posećivao je časove slikarstva kod Franca fon Štika na Minhenskoj akademiji, gde je studirao i Vasilij Kandinski sa kojim se mnogo kasnije upoznao. Godine 1901. je napustio akademiju. Posle puta po Italiji bio je u Berlinu kod roditelja gde je slikao aktove i svirao u orkestru i pisao pozorišne kritike. Godine 1900. oženio se sa klaviristkinjom Lili Štrumpf i sledeće godine im se rodio sin Feliks. Naredne godine je proveo u domaćinstvu i posvetio se vaspitavanju svoga sina, dok je Lili zarađivala za život i tada se Kleov slikarski život sporo razvijao.
Djelo: Priča à la Hoffmann (1921.), akvarel, tinta i olovka na papiru 31.1 × 24.1 cm
O Wikipediji
Wikipedija je slobodna mrežna enciklopedija koju razvijaju dobrovoljci. Svatko s pristupom internetu može doprinositi njenom sadržaju, pridržavajući se utvrđenih pravila i smjernica.
Prvo izdanje Wikipedije, na engleskom jeziku, započeto je 15. januara 2001. Izdanje na srpskohrvatskom jeziku započeto je 16. februara 2002.
Wikipedija je dostupna na više od 300 jezika i sadrži ukupno 67.228.676 članaka, od čega je 461.566 na srpskohrvatskom.
Dosad je na Wikipediji na srpskohrvatskom jeziku račun izradilo 346.420 korisnika, od čega je 308 aktivnih (s najmanje jednom izmjenom u proteklih 30 dana).
Novosti na Wikipediji
- Od 21. marta do 31. maja 2026. – Po peti put se održava takmičenje CEE Proljeće.
- Od 15. januara do 5. marta 2026. – Održalo se drugo izdanje uređivačke kampanje 1Lib1Ref.
- Od 1. do 30. novembra 2025. – Održalo se peto izdanje uređivačkog maratona Mjesec Azije.
- 4. maja 2025. – Nakon prijenosa natuknica i naknadnog pregleda završeno spajanje Wikirječnika na bosanskom jeziku i Wikirječnika na srpskohrvatskom jeziku.
- 19. aprila 2025. – Započeto spajanje Wikirječnika na bosanskom jeziku i Wikirječnika na srpskohrvatskom jeziku nakon postignutog konsenzusa između zajednica.
Srodni projekti
Wikipedija je pohranjena na serverima Fondacije Wikimedija, neprofitne organizacije koja stoji iza mnogih drugih projekata:
-
Ostava
Skladište datoteka -
MediaWiki
Razvoj wiki-softvera -
Meta-Wiki
Koordinacija projekata -
Wikiknjige
Slobodne knjige i priručnici -
Wikipodaci
Slobodna baza znanja -
Wikinovosti
Slobodni izvor vijesti -
Wikicitat
Slobodni zbornik citata -
Wikiteka
Slobodna biblioteka -
Wikivrste
Katalog bioloških vrsta -
Wikiverzitet
Obrazovni materijali -
Wikivodič
Slobodni putni vodič -
Wikirječnik
Slobodni rječnik